Türkiye genelinde gıda fiyatlarını düşürmek ve üreticilerin kazancını artırmak amacıyla hazırlanan yeni Hal Yasası taslağının detayları ortaya çıkmaya başladı. Komisyoncuların birbirlerine ürün satmasının yasaklanması, yerli ürünlere market raflarında öncelik verilmesi ve fahiş komisyon uygulayanlara hapis cezası getirilmesi planlanıyor. Düzenleme, tarım ve hayvancılığın önemli merkezlerinden Burdur'daki üreticileri, pazarcı esnafını ve tüketicileri de yakından ilgilendiriyor.

Gıda enflasyonuyla mücadele kapsamında hazırlıkları sürdürülen Hal Yasası'nda sona yaklaşılıyor. AK Parti tarafından üzerinde çalışılan ve 9 maddeden oluştuğu belirtilen taslak, Ticaret Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığı yetkililerinin katıldığı toplantılarda değerlendirildi.

Yeni düzenlemeyle tarımsal ürünlerin üreticiden tüketiciye ulaşana kadar geçtiği aşamaların azaltılması, aracılık maliyetlerinin düşürülmesi ve fiyat artışlarının kontrol altına alınması hedefleniyor.

Burdur'daki Üreticileri Yakından İlgilendiriyor

Tarım ve hayvancılığın önemli geçim kaynakları arasında yer aldığı Burdur'da, yeni Hal Yasası'nın özellikle sebze ve meyve üreticileri açısından önemli sonuçlar doğurabileceği değerlendiriliyor.

Burdur merkez başta olmak üzere Bucak, Gölhisar, Çavdır, Tefenni, Karamanlı ve diğer ilçelerde tarımsal üretim yapan çiftçiler, ürünlerini pazara ulaştırırken nakliye, komisyon ve aracılık maliyetleriyle karşı karşıya kalıyor.

Hazırlanan düzenlemenin hayata geçirilmesi durumunda üreticilerin ürünlerini daha az aracıyla satışa sunabilmesi ve kazançlarından daha fazla pay alabilmesi amaçlanıyor.

Komisyoncuların Birbirlerine Ürün Satması Yasaklanacak

Taslağın en dikkat çekici maddelerinden biri, hal içerisindeki ürün alışverişine getirilecek sınırlamalar oldu.

Planlanan düzenlemeye göre komisyoncuların kendi aralarında, tacirlerin birbirlerine ve aracı kuruluşların kendi aralarında doğrudan ürün satması yasaklanacak.

Komisyoncuların tacirlere ürün satmasına ise izin verilecek.

Böylece bir ürünün tüketiciye ulaşmadan önce defalarca el değiştirmesinin ve her aşamada fiyatının yükselmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.

Burdur'da Pazarcı Esnafını da Etkileyecek

Burdur'da her hafta kurulan Salı Pazarı başta olmak üzere ilçe pazarlarında faaliyet gösteren esnafın da yeni düzenlemeden etkilenmesi bekleniyor.

Özellikle sebze ve meyve fiyatlarında üretici ile tüketici arasındaki farkın azaltılması amaçlanırken, ürünlerin daha kısa bir tedarik zinciriyle pazarlara ulaştırılması hedefleniyor.

Yeni sistemin uygulanması halinde pazarcı esnafının ürün tedarik süreçlerinde değişiklikler yaşanabileceği, aracı maliyetlerinin azalmasının ise satış fiyatlarına olumlu yansıyabileceği değerlendiriliyor.

Ancak düzenlemenin tüketici fiyatlarını ne ölçüde düşüreceği, uygulamanın ayrıntıları ve piyasa koşullarına bağlı olacak.

Yerli Ürünlere Market Raflarında Öncelik Verilecek

Yeni Hal Yasası taslağında yerli üretimin desteklenmesine yönelik önemli maddeler de bulunuyor.

Buna göre yerli ürünlerin zincir marketlerde daha fazla yer almasını sağlamak amacıyla çeşitli teşviklerin uygulanması planlanıyor.

Yerli ürün satan marketlere vergi avantajı sağlanması ve market raflarının belirli bir bölümünün yerli ürünlere ayrılması değerlendirilen seçenekler arasında bulunuyor.

Bu düzenlemenin Burdur'da yetiştirilen sebze, meyve ve diğer tarımsal ürünlerin daha geniş pazarlara ulaşmasına katkı sağlaması bekleniyor.

Fahiş Komisyon Alanlara Hapis Cezası Gündemde

Taslakta, ürün fiyatlarının gereksiz yere yükselmesine neden olan aracılara yönelik yaptırımların ağırlaştırılması da öngörülüyor.

Normalin üzerinde komisyon alarak fiyat artışına yol açan kişiler hakkında hapis cezası uygulanması planlanıyor.

Ayrıca satış işlemlerinde şeffaflık kurallarına uymayan ve fiyat bildirimlerini gerektiği şekilde gerçekleştirmeyenlere idari para cezalarının yanı sıra cezai yaptırımlar getirilmesi değerlendiriliyor.

Söz konusu yaptırımların kapsamı ve uygulanma şartları, kanun teklifinin kesinleşmesiyle netlik kazanacak.

Ürünler Tarladan Market Rafına Kadar Takip Edilecek

Düzenlemenin önemli başlıklarından biri de dijital takip sistemi olacak.

Planlanan sistemle tarımsal ürünlerin üretildiği noktadan satışa sunulduğu yere kadar geçirdiği aşamaların kayıt altına alınması hedefleniyor.

Bu kapsamda ürünlerin hangi üreticiden çıktığı, hangi aracılardan geçtiği ve satış noktalarına nasıl ulaştığı dijital ortamda izlenebilecek.

Böylece kayıt dışı ticaretin azaltılması, stok hareketlerinin denetlenmesi ve fiyat oluşum süreçlerinin daha şeffaf hale getirilmesi amaçlanıyor.

Tarımsal Kooperatiflere Yeni Fırsatlar

Yeni düzenlemeyle üretici birlikleri ve tarımsal kooperatiflerin pazarlama gücünün artırılması da hedefleniyor.

Üretici birliklerinin ürünlerini doğrudan hallere ulaştırabilmesi ve kendi aracı kuruluşlarını oluşturabilmesi planlanıyor.

Ayrıca Türkiye genelinde tarımsal kooperatif sayısının iki katına çıkarılması hedefler arasında yer alıyor.

Burdur'da faaliyet gösteren tarımsal kooperatifler açısından bu düzenleme, üreticilerin ortak hareket ederek ürünlerini daha geniş pazarlara ulaştırabilmesi bakımından önem taşıyor.

Burdurluların Pazardaki Alım Gücüne Etkisi Merak Ediliyor

Burdur'da vatandaşların en çok takip ettiği konuların başında sebze ve meyve fiyatları geliyor.

Özellikle semt pazarlarında ürün fiyatları kadar vatandaşların alım gücü de gündemdeki yerini koruyor.

Yeni Hal Yasası'nın yürürlüğe girmesiyle aracı maliyetlerinin azaltılması ve bunun tüketici fiyatlarına yansıtılması hedefleniyor.

Ancak üretim, nakliye, işçilik ve enerji maliyetlerinin de fiyatlar üzerinde etkili olması nedeniyle düzenlemenin tek başına bütün gıda ürünlerinde fiyat düşüşü sağlayacağı kesin değil.

Yeni Hal Yasası Ne Zaman Çıkacak?

Hal Yasası taslağının 2026 yılı sona ermeden Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulması planlanıyor.

Düzenlemenin yıl sonunda gündeme gelmesi beklenen mali torba kanun teklifine eklenmesi veya ayrı bir kanun teklifi olarak Meclis'e getirilmesi seçenekleri değerlendiriliyor.

Henüz yasalaşmayan düzenlemenin yürürlüğe gireceği tarih ise kesinleşmedi.

Yeni Hal Yasası'nın kabul edilmesi halinde Burdur'daki çiftçilerden pazarcı esnafına, market işletmecilerinden tüketicilere kadar geniş bir kesimi etkilemesi bekleniyor.